Er í lagi að suða um kynlíf?

Ekki beita kynferðisofbeldi!

Kynlíf þarf að byggja á virðingu og góðum samskiptum þar sem langanir beggja aðila eru virtar. Að virða mörk annarra er grundvallaratriði í heilbrigðum samskiptum.

Mörk og samþykki

Kynlíf byggir á jafnræði og góðum samskiptum þar sem langanir og þarfir beggja aðila eru virtar. Það er aldrei í lagi að suða um eða þvinga fram kynlíf, hvort sem við erum í sambandi eða ekki. Báðum aðilum á að líða vel með að tala um sín mörk. Ef við gerum lítið úr þörfum annarra, segjum þær kjánalegar eða bregðumst á einhvern hátt illa við, erum við ekki að sýna þeim virðingu.

Samþykki fyrir kynlífi og kynferðislegum athöfnum er gríðarlega mikilvægt og nauðsynlegt til að öllum líði vel. En hvað nákvæmlega felst í samþykki?

Að tala saman um það sem við viljum og hlusta á hinn aðilann: fyrir, á meðan og eftir á.
Að spyrja leyfis í staðinn fyrir að gera ráð fyrir að mega gera eitthvað.
Að halda áfram að spyrja manneskjuna hvað henni finnist gott og hvað hún vilji gera, þrátt fyrir að þið hafið sofið saman áður. Fólki langar ekki alltaf að gera það sama.
Samþykki getur verið með orðum eða líkamlegri tjáningu. Ef hinn aðilinn er hljóður, óviss eða segir „kannski“, er það ekki samþykki.
Samþykki felur í sér að hinn aðilinn sé meðvitaður. Sofandi, mjög drukkið eða meðvitundarlaust fólk getur ekki veitt samþykki.

Þú ert ekki að virða mörk ef þú:

Setur pressu á hina manneskjuna um að gera hluti sem hana langar ekki til að gera. Til dæmis með hótunum eða með því að koma inn samviskubiti.
Lætur hinni manneskjunni líða eins og hún skuldi þér kynlíf eða einhverja kynferðislega hegðun, til dæmis af því þú gafst henni gjöf, gerðir henni greiða eða bauðst henni út á stefnumót.
Hunsar mörk sem hafa verið tjáð með orðum eða líkamlega, til dæmis ef manneskjan færir sig undan eða ýtir þér frá sér.

Það skiptir engu þótt manneskjan hafi sagt eitthvað annað áður, það má alltaf breyta um skoðun. Í lögum er nauðgun skilgreind út frá samþykki, sem þýðir að ef samræði eða önnur kynferðismök eru höfð við manneskju án samþykkis er um nauðgun að ræða. Samþykki er því lykilatriði.

Hver er munurinn á kynlífi og klámi?

Klám gefur ekki endilega skýra mynd af því hvernig fólk stundar kynlíf og sýnir jafnvel frekar hvernig brotið er kynferðislega á manneskju. Hver eru raunverulegu mörkin á milli kláms og kynlífs?

Kynferðisleg áreitni

Ef við förum yfir mörk einhvers á kynferðislegan hátt er það kynferðisleg áreitni. Stundum getur verið erfitt að vita hvort kynferðisleg áreitni á sér stað en það er tilfinning þess sem verður fyrir áreitninni sem skilgreinir hana. Hegðunin er óvelkomin og ekki með samþykki þess sem verður fyrir áreitinu.

Þótt okkur finnist eitthvað allt í lagi eða fyndið þýðir ekki að öðrum finnist það. Við ættum aldrei að sýna einhverjum kynferðislega hegðun nema samþykki liggi fyrir.

Dæmi um kynferðislega áreitni er:

kynferðislegar athugasemdir eða brandarar
að senda kynferðislegar myndir
sexting
flauta á eftir einhverjum
káf
þrálát boð á stefnumót

Sexting og kynferðislegar myndir

Ef við sendum kynferðislegt efni til manneskju án samþykkis er það kynferðisofbeldi. Þetta geta verið myndir, myndbönd eða skrifaður texti. Það sama á við um að dreifa, taka upp, þvinga fram eða hóta að dreifa kynferðislegu efni án samþykkis. Allt þetta varðar við lög.

Það er mikilvægt að vera á sömu blaðsíðu þegar kemur að því að senda kynferðislegar myndir og skilaboð, og virða mörk annarra. Ekki beita þrýstingi eða senda efni sem hin manneskjan býst ekki við. Hin manneskjan þarf að ákveða að taka þátt í stafrænum kynferðislegum samskiptum. Þótt þú viljir eiga í slíkum samskiptum verðurðu að virða rétt annarra til að taka eigin ákvarðanir.

Það er alltaf ólöglegt að senda kynferðislegt efni til einhvers yngri en 18 ára.

Mýtur um fólk sem beitir ofbeldi

Þeir sem nauðga og beita ofbeldi eru oftast ekki „skrímsli“ heldur venjulegt fólk sem stendur okkur nærri. Sérfræðingar í málefnum þolenda og gerenda telja að nauðgunarmenningu og ofbeldi verði ekki útrýmt nema með því að varpa ljósi á gerendur og skapa menningu þar sem þeir geta og þurfa að axla ábyrgð.

Heimild: Neyðarlínan